Insecten allergie zoals wespen bijenEen allergie voor insecten komt bij de westerse bevolking bij zo’n 20% van de mensen voor. Een insectensteek uit zich bij 2 tot 19% van de bevolking in een plaatselijke reactie zoals een forse zwelling van de plek waar gestoken is. Bij ongeveer 1 tot 5% resulteert een insectensteek in een systemische allergische reactie. Een insecten allergie is niet erfelijk, in tegenstelling tot bijvoorbeeld hooikoorts, astma en constitutioneel eczeem

Een insecten allergie wordt in de westerse omstreken meestal veroorzaakt door het insectengif uit de angel van de honingbij, de wesp en in zeldzame gevallen door de hoornaar en de hommel. Insecten zoals muggen, dazen en horzels kunnen na het steken ook vrij forse plaatselijke ontstekingsverschijnselen achterlaten. Dit kan resulteren in grote zwellingen, griepachtige verschijnselen of een koortsachtig gevoel. Bij beten van deze insecten is echter in het algemeen geen sprake van een insecten allergie. Daarom is de behandeling van dergelijke beten gericht op vermindering van de ontstekingsreactie, bijvoorbeeld door middel van het koel houden van de ontstekingsreactie.


Plaatselijke allergische reacties

Zoals in de inleiding al werd genoemd, kan een insecten allergie plaatselijke symptomen veroorzaken. In het algemeen zal de steek een kortdurende, scherpe pijn geven. Vervolgens ontstaat een rode, jeukende zwelling die binnen enkele uren wegtrekt. In sommige gevallen zal binnen vier tot zes uur na de steek een plaastelijke harde en rode zwelling ontstaan die zich geleidelijk kan uitbreiden. Deze zwelling verdwijnt doorgaans weer na een aantal dagen.

Systemische allergische reacties (anafylaxis)

Een systemische allergische reactie begint meestal binnen 15 tot 60 minuten na de steek. De klachten kunnen per persoon sterk variëren en worden ingedeeld in graden van ernst:

  • Graad 1: Huidverschijnselen zoals jeuk, roodheid en/of jeukende bulten over het gehele lichaam.
  • Graad 2: Algehele roodheid en zwelling van de huid. Daarnaast symptomen aan het maag-darmkanaal zoals misselijkheid, maagkramp en/of diarree.
  • Graad 3: Ademhalingsproblemen zoals kortademigheid, piepende adem, heesheid en een gevoel alsof de keel wordt dichtgeknepen.
  • Graad 4: Klachten aan het hart-vaatstelstel zoals pijn op de borst, heftige transpiratie, hartkloppingen, blauwe lippen en/of anafylactische shock

Lees meer over deze systemische allergische reactie, anafylaxe.

Behandeling van de klachten van een insecten allergie

Een eventuele angel moet worden uitgestreken zonder in de gifblaas te knijpen. Ook bestaat de mogelijkheid om snel na de steek zo veel mogelijk gif uit te zuigen met behulp van een pompje dat bij de apotheek verkrijgbaar is. Dit is echter in het algemeen niet voldoende bij iemand die allergisch is. Een relatief grote plaatselijke reactie kan worden behandeld met een koud, nat kompres of ontstekingsremmende middelen zoals aspirine. Bij een steek in de mond- of keelholte moet altijd zo snel mogelijk een arts (liefst in het ziekenhuis) geraadpleegd worden.
Iemand die een systemische reactie heeft gehad die is veroorzaakt door een insecten allergie kan in aanmerking komen voor immunotherapie. Dit is een soort injectiekuur met puur insectengif. Niet iedereen komt in aanmerking voor een immunotherapie, voorafgaand overleg met de behandelend arts is daarom noodzakelijk.