Wat is netelroos?

Netelroos, urticaria, galbulten

Netelroos is een huidaandoening die wordt gekenmerkt door jeukende bulten of huiduitslag. Uit onderzoek blijkt dat zo’n 15 tot 20% van van de Nederlanders wel eens last heeft van netelroos. Netelroos wordt ook wel galbulten of urticaria genoemd. De galbulten kunnen plaatselijk aanwezig zijn, maar ook verspreid over het gehele lichaam. Als meerdere bulten met elkaar samenvloeien, kunnen grote vlekken met galbulten zichtbaar zijn. Netelroos symptomen kunnen na contact met de veroorzaker acuut (soms binnen enkele minuten) in aanvallen ontstaan, maar ook chronisch aanwezig zijn. Wanneer de galbulten langer dan zes weken aanwezig is, spreekt men van chronische urticaria.

Jeuk en zwelling zijn typische netelroos symptomen. De oorzaak van de jeuk en de zwelling is het vrijkomen van histamine. Deze histamine veroorzaakt een verwijding van de bloedvaten en een verhoogde doorlaatbaarheid van de vaten. Hierdoor wordt de huid rood en ontstaat er een zwelling (oedeem), oftewel een galbult. Als dit oedeem (de zwelling) zich in de diepere lagen van de huid of het onderhuidse vetweefsel bevindt, is er sprake van angio-oedeem of Quincke’s oedeem. Angio-oedeem kan ook wel als een ernstige vorm van netelroos worden beschouwd. Wanneer de reactie zich uitbreidt naar het hart-vaatstelsel, het maag-darmkanaal en/of de luchtwegen, ontstaat er een gevaarlijke aandoening die anafylaxis wordt genoemd.

Oorzaak van netelroos / urticaria / galbulten

De oorzaak van netelroos wordt helaas maar in zo’n 25% van de gevallen gevonden. Bij mensen met chronische urticaria wordt in 90% van de gevallen geen oorzaak gevonden. Als de oorzaak van netelroos onbekend is, spreekt met van ‘idiopathische urticaria’. De oorzaak van netelroos kan zijn:

  • Allergische urticaria
    Bij allergische urticaria/netelroos kunnen diverse allergieën de oorzaak zijn van de galbulten. Bijvoorbeeld een voedselallergie, een allergie voor een insectenbeet, een beroepsallergie zoals een allergische reactie op latex handschoenen, of bijvoorbeeld een geneesmiddelen allergie.
  • Fysische urticaria
    De oorzaak van fysische urticaria/netelroos kan liggen in temperatuurwisseling (koude-/warmte urticaria), inspanning, mechanische druk (bijvoorbeeld strakke of knellende kleding) of trillingen (denk bij trillingen aan vibratie bij bepaalde beroepen), zweet (cholinergische urticaria) of zonlicht (zonlicht urticaria).
  • Urticaria vanwege een bijwerking op bepaalde medicijnen
  • Een erfelijk tekort van een enzym
    Dit is de oorzaak bij hereditair angio-oedeem. Hereditair angio-oedeem is een zeldzame erfelijke aandoening.
  • Urticaria als restverschijnsel van een virale infectie
  • Urticaria als symptoom van een algemene interne ziekte, zoals suikerziekte, een schildklieraandoening, een lymfklieraandoening of bij auto-immuunziekten zoals reuma en SLE. Overigens is urticaria als gevolg van één van deze aandoeningen wel vrij zeldzaam.

Behandeling van netelroos / urticaria / galbulten

Uw arts zal door middel van huidtesten, een RAST test en/of urineonderzoek eerst de oorzaak van de netelroos proberen te vinden. Bij de behandeling van netelroos kan dan ook onderscheid worden gemaakt tussen een oorzakelijk behandeling en een symptomatische behandeling van netelroos / urticaria:

  • Oorzakelijke behandeling netelroos / urticaria / galbulten
    Dit is een behandeling van de factor(en) die daadwerkelijk de oorzaak zijn van de netelroos / urticaria. Hiermee zou tevens de galbulten moeten verminderen of zelfs verdwijnen.
  • Symptomatische behandeling van netelroos / urticaria / galbulten
    Met een symptomatische behandeling wordt gedoeld op medicijnen ter verlichting van de netelroos symptomen. Dus verlichting van de jeuk en de zwellingen. Omdat de oorzaak waarschijnlijk niet is gevonden, wordt gekozen voor deze behandeloptie. De medicijnen die worden gebruikt bij een dergelijke behandeling, worden antihistaminica genoemd. Als antihistaminica niet voldoende effect hebben, zal de behandeling veelal worden uitgebreid met corticosteroïden.